28 January 2021

Wat is coeliakie (of glutenintolerantie)?

Coeliakie of glutenintolerantie is een levenslange auto-immuunziekte. Het wordt veroorzaakt door een reactie van het immuunsysteem op gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, spelt en haver.

Wanneer iemand met coeliakie gluten eet, reageert het immuunsysteem door het slijmvlies van de dunne darm te beschadigen. Een gezonde dunne darm stelt het lichaam in staat om voedingsstoffen op te nemen. Als je coeliakie hebt, heb je een verminderde opname van voedsel en kunnen er tekorten van onder andere ijzer en vitaminen ontstaan. 

Coeliakie komt vaak voor en treft één op de honderd mensen. Slechts een klein percentage van de patiënten met de aandoening kreeg de diagnose te horen, wat betekent dat er veel mensen zijn die coeliakie hebben, maar het niet weten. 

Als een familielid uit de eerste graad (zoals moeder, vader, zus of broer) de aandoening heeft, dan neemt de kans toe om ook aan de ziekte te lijden. De ziekte wordt meestal vastgesteld bij volwassenen en kinderen ouder dan tien jaar. Bij kleine kinderen is coeliakie zeldzamer.

Coeliakie kan zich ook manifesteren als dermatitis herpetiformis, een huiduitslag die vaak voorkomt op ellebogen, knieën, schouders, billen en gezicht. 

Wat zijn de symptomen van coeliakie?

De symptomen variëren van persoon tot persoon en van mild tot ernstig. Algemene klachten zijn een opgeblazen gevoel, diarree, misselijkheid, winderigheid, constipatie, vermoeidheid, zweren in de mond, plotseling of onverwacht gewichtsverlies (maar niet in alle gevallen) en bloedarmoede. 

Kinderen met coeliakie kunnen diarree hebben. Ze groeien minder goed en kunnen vermageren als ze gluten blijven eten. Ze kunnen ook klachten krijgen met betrekking tot de huid (jeuk, roodheid, zwelling, eczeem) of de luchtwegen (hoesten, zware ademhaling, snurken, slijm).

Bij veel mensen zijn er geen symptomen en komt coeliakie toevallig aan het licht bij een maagdarmonderzoek omwille van een andere klacht. 

Sommige symptomen van coeliakie kunnen worden aanzien als prikkelbaredarmsyndroom (PDS) of tarwe-intolerantie. Coeliakie is niet hetzelfde als een allergie voor tarwe. Tarweallergie is een reactie die meestal binnen enkele seconden of minuten na het eten optreedt. 

Het kan enige tijd duren voordat een juiste diagnose is gesteld, omdat de symptomen ook kunnen worden toegeschreven aan andere ziektes.

Wat kan je zelf doen?

Zodra je de diagnose van coeliakie hebt gekregen, kan je starten met een glutenvrij dieet. Vermijd daarom voedingsmiddelen die met tarwe, rogge, gerst, haver, mout en spelt bereid zijn:

- Brood;

- Pizza;

- Pasta;

- Koekjes;

- Cake;

- Taart;

- Paneermeel;

- Crackers;

- Soepen;

- Sauzen;

- Sommige snoepjes;

- IJscrème

- Bepaalde biersoorten.

Ontdek welke voedingsmiddelen van nature glutenvrij zijn en geschikt voor het dieet. Alle soorten rijst, aardappel, maïs, gewoon vlees, vis, eieren, kaas, melk, de meeste yoghurt, fruit, groenten en peulvruchten (erwten, bonen en linzen) mogen worden gegeten.

Ga langs bij een diëtist(e) die je individueel advies kan geven en een stappenplan om gluten uit je dieet te schrappen. Het is een goed idee om gedurende een periode van twee of drie dagen bij te houden wat je normaal eet. Neem dit dagboek mee naar jouw diëtist(e). 

Wanneer neem je contact op met je arts?

Als je denkt dat je mogelijk geen gluten verdraagt en coeliakie zou kunnen hebben, bespreek dat dan eerst met jouw huisarts. Het is absoluut geen goed idee om op eigen houtje gluten te schrappen uit je voeding, zonder eerst te laten onderzoeken of er effectief een probleem is. 

Als je een zelftest deed en deze is positief, dan wordt alsnog aanbevolen om je te laten testen via een arts. Jouw huisarts kan met een bloedtest vaststellen of er antistoffen tegen gluten in het bloed zitten. Is dat het geval, dan is de kans op coeliakie groot. Het komt voor dat bij het bloedonderzoek geen antistoffen zichtbaar zijn. Dat wil niet zeggen dat coeliakie is uitgesloten. 

Bij een positieve bloedtest is verder onderzoek nodig om zekerheid te krijgen. Met een dunnedarmbiopsie worden stukjes weefsel van de darmwand weggenomen en microscopisch onderzocht. Als de darmvlokken ontbreken of ernstig beschadigd zijn, staat het vast dat je coeliakie hebt. 

Wat kan je apotheker voor je doen?

Er bestaan tegenwoordig een aantal zelftests voor coeliakie die je bij de apotheek vindt. Door middel van een vingerprik neem je zelf een klein beetje bloed af. Dit controleer je op de aanwezigheid van zogenaamde antistoffen, die een aanwijzing kunnen zijn voor coeliakie. 

Bij jouw apotheker kan je ook glutenvrije, eiwitarme en lactosevrije voeding krijgen. Het assortiment is zeer uitgebreid. Is er een product dat je wil proberen, dan kan jouw apotheker dat steeds bestellen.

Laatste Nieuws

Blindedarmontsteking of appendicitis is een ontsteking van de 

04 March 2021

Aambeien (hemorroïden of speen) ontstaan wanneer de bloedvaten van

25 February 2021

In de wand van de gehoorgang zitten wel duizend kliertjes die een

18 February 2021